Phạm lỗi khi ném 3 điểm được xử như thế nào? Cầu thủ được hưởng bao nhiêu quả ném phạt?

    Nếu cầu thủ đang ném 3 điểm, bị phạm lỗi và bóng không vào, cầu thủ đó sẽ được 3 quả ném phạt.
    Nếu bóng vẫn vào rổ, đội được tính 3 điểm và cầu thủ có thêm 1 quả phạt.
    Còn nếu cú ném được xác định là cú 2 điểm thì khi bóng không vào, người ném chỉ được 2 quả phạt.
   

Từng tình huống sẽ được xử thế nào?

Khi nào cầu thủ được 3 quả ném phạt?

Một pha phạm lỗi thường dẫn tới 3 quả phạt khi có đủ 3 điểm sau:

·        Cầu thủ đã bắt đầu động tác ném khi bị phạm lỗi.

·        Cú ném đó được tính là cú 3 điểm.

·        Bóng không vào rổ.

    Bóng không nhất thiết phải rời tay. Nếu cầu thủ đã bắt đầu ném nhưng bị đối phương giữ tay hoặc tác động khiến không thể thả bóng, trọng tài vẫn có thể xác định đó là lỗi với người đang ném.
   

Chân ở đâu thì cú ném được tính 2 hay 3 điểm?

    Theo luật FIBA, vạch 3 điểm không nằm trong khu vực 3 điểm.
    Vì vậy, nếu chân cầu thủ còn chạm vạch lúc bật lên, cú ném sẽ được tính là cú 2 điểm.
   

    NBA cũng xử theo nguyên tắc gần giống như vậy. Muốn cú ném được tính 3 điểm, cầu thủ không được chạm mặt sân trên hoặc phía trong vạch 3 điểm trước khi ném.
    Sau khi bóng đã rời tay, cầu thủ có thể đáp xuống phía trong vạch mà cú ném vẫn được tính 3 điểm.
   

    Khi xem một pha bóng sát vạch trong phần
    trực tiếp bóng rổ,
    nên nhìn vị trí chân cuối cùng của cầu thủ trước khi bật lên thay vì chỉ nhìn chỗ cầu thủ đáp xuống.
 

Làm sao biết lỗi xảy ra trước hay trong động tác ném?

    Theo FIBA 2024, với một cú jump shot bình thường, động tác ném bắt đầu khi cầu thủ bắt đầu đưa bóng lên về phía rổ.
    Với các pha drive hoặc moving shot, bóng phải được giữ chắc sau khi cầu thủ kết thúc dẫn bóng hoặc bắt bóng, rồi tiếp tục động tác hướng tới cú ném.
   

    Vì vậy, chỉ đứng ngoài vạch 3 điểm chưa đủ để được 3 quả phạt.
    Quan trọng nhất là lỗi xảy ra trước hay sau khi cầu thủ bắt đầu động tác ném.
 

Bóng rời tay rồi vẫn có thể bị tính shooting foul

    Với cầu thủ bật nhảy để ném, trạng thái của người ném có thể kéo dài cho tới khi cả hai chân trở lại mặt sân.
 

    FIBA Official Basketball Rules Interpretations 2024 có đưa ra trường hợp cầu thủ bật lên ném 3 điểm, bóng đã rời tay nhưng hậu vệ phạm lỗi trước khi người ném đáp xuống bằng cả hai chân.
    Nếu bóng không vào và pha va chạm được xác định là lỗi phòng ngự, người ném được 3 quả phạt.
   

Va chạm khi tiếp đất thì lỗi thuộc về ai?

    Hậu vệ không nhất thiết phải chạm vào tay người ném mới bị thổi lỗi.
    Khi một cầu thủ đã bật lên, họ có quyền đáp xuống vị trí hợp lệ nếu chỗ đó chưa bị đối phương chiếm trước lúc cầu thủ bật nhảy.
   

    Nói đơn giản, cầu thủ ngã xuống không có nghĩa chắc chắn hậu vệ đã phạm lỗi.
    Trọng tài vẫn phải xem bên nào là người tạo ra va chạm trái luật.
 

Nếu bị phạm lỗi trước khi ném thì được bao nhiêu quả phạt?

    Nếu cầu thủ bị giữ hoặc đẩy trước khi bắt đầu động tác ném, việc người đó đang đứng ngoài vạch 3 điểm không có nghĩa là sẽ được 3 quả phạt.
 

    Theo FIBA 2024, một đội rơi vào team foul penalty sau khi đã có 4 team fouls trong một hiệp.
    Những lỗi cá nhân tiếp theo với cầu thủ không trong động tác ném thường sẽ dẫn tới 2 quả phạt.
   

Team foul penalty không được cộng thêm vào shooting foul.
    Chẳng hạn, đội phòng ngự đã đủ lỗi nhưng lại phạm lỗi với cầu thủ đang ném 3 điểm, bóng không vào, người ném vẫn chỉ được 3 quả phạt chứ không phải 5 quả.
 

Unsportsmanlike foul khi ném 3 điểm được xử ra sao?

    Theo FIBA 2024, nếu cầu thủ đang ném 3 điểm bị phạm unsportsmanlike foul:
   

·        Bóng không vào: cầu thủ được 3 quả phạt.

·        Bóng vào: tính 3 điểm và có thêm 1 quả phạt.

·        Sau khi ném phạt: đội bị phạm lỗi còn được quyền phát bóng theo hình phạt của loại lỗi này.

    Vì vậy, với loại lỗi này, ngoài số quả phạt còn phải để ý xem đội nào được giữ quyền kiểm soát bóng sau đó.
 

Replay có thể đổi từ 3 quả phạt xuống 2 quả không?

    Có. Trong các trận FIBA có sử dụng Instant Replay System, trọng tài có thể xem lại tình huống để xác định cầu thủ nên được 2 hay 3 quả phạt.
 

    Theo FIBA Official Basketball Rules Interpretations 2024, việc xem lại phải hoàn tất trước khi bóng trở thành live ball cho quả phạt đầu tiên.
   

    Ví dụ, ban đầu trọng tài cho 3 quả phạt nhưng video cho thấy chân người ném đang chạm vạch khi bật lên.
    Nếu hình ảnh đủ rõ, quyết định có thể được sửa thành 2 quả phạt.
 

FIBA và NBA có xử giống nhau không?

    Với những tình huống cơ bản, FIBA và NBA xử khá giống nhau.
    Cú 2 điểm bị phạm lỗi và không vào thì được 2 quả phạt; cú 3 điểm không vào thì được 3 quả phạt; nếu bóng vẫn vào thì người ném có thêm 1 quả phạt.
   

    Tuy vậy, một số chi tiết như thời điểm bắt đầu động tác ném, cách chia loại lỗi hay cách dùng replay có thể khác nhau.
    Khi xem một trận cụ thể, vẫn nên dùng đúng luật của giải đó.
 

Trận đấu trước và sau ngày 1/10/2026 dùng luật nào?

    FIBA Official Basketball Rules 2026 đã được công bố, nhưng ngày bắt đầu có hiệu lực là 1/10/2026.
   

    Luật 2026 nói rõ hơn về thời điểm bắt đầu act of shooting.
    Với jump shot và một số moving shot, động tác ném bắt đầu khi vai và bóng cùng bắt đầu đi lên về phía rổ.
    Phần continuous movement trong các pha drive cũng được viết rõ hơn.
   

    FIBA 2026 cũng dùng hai loại lỗi Disruptive foul và Flagrant foul thay cho cách gọi Unsportsmanlike foul trong luật 2024.
    Nếu những lỗi này xảy ra khi cầu thủ đang ném và bóng không vào, số quả phạt vẫn dựa vào việc cú ném là 2 hay 3 điểm.
    Sau đó, quyền phát bóng sẽ tùy vào loại lỗi.
   

    Có thể kiểm tra ngày thi đấu trong phần
    lịch thi đấu và kết quả bóng rổ
    để biết nên xem phiên bản luật nào.
 

6 điểm cần nhìn khi xem lại một pha bóng

1.    
Vị trí chân:
      chân người ném hoàn toàn ở ngoài vạch hay có chạm vạch 3 điểm?
   

2.    
Thời điểm bị phạm lỗi:
      va chạm xảy ra trước hay sau khi cầu thủ bắt đầu ném?
   

3.    
Ai tạo ra va chạm:
      hậu vệ phạm lỗi hay người ném chủ động lao vào đối phương?
   

4.    
Người ném còn ở trên không hay không:
      nếu bóng đã rời tay, cầu thủ đã đáp xuống bằng cả hai chân chưa?
   

5.    
Bóng có vào rổ không:
      kết quả cú ném quyết định số quả phạt tiếp theo.
   

6.    
Đó là loại lỗi nào:
      lỗi cá nhân bình thường hay lỗi đặc biệt có thêm quyền phát bóng?
   

Finally