Khi nào đồng hồ 24 giây trong NBA được đặt lại thành 14 giây?

Trong NBA, shot clock sẽ về 14 giây trong một số tình huống offense vẫn giữ được bóng sau khi bóng đã chạm vành. Thường gặp nhất là offensive rebound. Ngoài ra còn có trường hợp defense phạm loose-ball foul ngay sau khi bóng chạm vành, hoặc bóng đi ra ngoài nhưng offense vẫn được quyền phát bóng.

Còn nếu defense phạm foul thông thường ở frontcourt, shot clock không phải lúc nào cũng về 14. Nếu đồng hồ đang dưới 14 giây thì được nâng lên 14; nếu đang trên 14 giây thì giữ nguyên.

Offensive rebound sau khi bóng chạm vành: 14 giây

Nếu một cú ném không vào nhưng bóng đã chạm vành, sau đó offense lấy lại được bóng, shot clock sẽ được đặt lại ở 14 giây. Điều này cũng áp dụng với một quả ném phạt không thành công nếu bóng vẫn còn sống, chạm vành rồi được chính đội tấn công rebound.

Shot clock lúc này sẽ về đúng 14 giây, kể cả trước cú ném đồng hồ còn nhiều hơn 14. Chẳng hạn offense ném khi còn 18 giây, bóng chạm vành rồi đồng đội bắt được rebound thì đồng hồ sẽ chuyển từ 18 xuống 14 giây.

Loose-ball foul sau khi bóng chạm vành: 14 giây

Nếu bóng vừa chạm vành, hai đội đang tranh rebound và defense phạm foul trước khi đội nào kiểm soát được bóng, offense sẽ có 14 giây nếu được phát bóng ở frontcourt.

Đây là loose-ball foul, tức foul xảy ra khi bóng vẫn đang sống nhưng chưa có đội nào kiểm soát bóng.

Bóng ra ngoài ngay sau khi chạm vành: 14 giây

Nếu bóng chạm vành rồi đi ra ngoài khi chưa đội nào lấy được rebound, và quyền phát bóng vẫn thuộc về offense, shot clock cũng được đặt lại ở 14 giây.

Nhưng phải là tình huống xảy ra ngay sau khi bóng chạm vành. Nếu offense đã bắt được rebound, shot clock đã về 14 rồi trận đấu tiếp tục, sau đó defender mới làm bóng ra ngoài thì sẽ không có thêm một lần reset 14 nữa.

Ví dụ offense bắt rebound, chơi tiếp đến khi shot clock còn 10 giây rồi defense chạm bóng ra ngoài. Khi phát bóng lại, offense vẫn chỉ có khoảng 10 giây.

Defensive foul ở frontcourt: dưới 14 thì tăng lên 14

Với nhiều lỗi của defense khi offense vẫn được phát bóng ở frontcourt, cách tính sẽ khác. Shot clock đang dưới 14 giây thì tăng lên 14 giây; đang từ 14 giây trở lên thì giữ nguyên.

Quy tắc này áp dụng cho các tình huống như defensive personal foul thông thường, defensive three seconds, một số technical foul hoặc delay-of-game của defense, và kicked/punched ball của defense.

Vì thế, offensive rebound và defensive foul thông thường không xử lý giống nhau. Offensive rebound có thể khiến đồng hồ từ 18 xuống 14, còn defensive foul ở frontcourt khi đang còn 18 giây thì vẫn là 18 giây.

Riêng kicked ball, cầu thủ defense phải cố ý dùng chân hoặc bàn chân tác động vào bóng. Nếu bóng chỉ vô tình đập vào chân thì không bị tính là kicked-ball violation.

Defense giành được bóng: 24 giây

Nếu defense thực sự giành được possession, đội đó bắt đầu một possession mới và thông thường sẽ có 24 giây.

Rule No. 7 cũng dùng mốc 24 giây trong một số trường hợp khác, chẳng hạn foul hoặc violation dẫn đến phát bóng ở backcourt, một số tình huống jump ball, flagrant foul và punching foul.

Ví dụ đội A chỉ còn 5 giây để tấn công nhưng đội B steal được bóng và kiểm soát nó. Đội B bắt đầu lượt tấn công mới với 24 giây, chứ không phải 14 hay 5 giây.

Tuy nhiên, chỉ chạm được vào bóng chưa có nghĩa là đã đổi possession. Nếu defender chọc bóng ra nhưng offense lấy lại được ngay, shot clock vẫn tiếp tục chạy. Possession chỉ đổi khi đội kia thực sự giành quyền kiểm soát bóng.

Airball không làm shot clock về 14 giây

Nếu cú ném không chạm vành và offense lấy lại bóng, shot clock không reset. Đồng hồ vẫn tiếp tục tính từ thời gian còn lại.

Ví dụ lúc ném còn 6 giây, bóng bay khoảng 2 giây rồi đồng đội bắt lại thì offense chỉ còn khoảng 4 giây. Bóng chạm bảng nhưng không chạm vành cũng không được reset về 14.

Defender làm bóng ra ngoài không có nghĩa là được thêm thời gian

Nếu defender làm bóng ra ngoài trong một pha bóng bình thường, offense vẫn được quyền phát bóng nhưng shot clock giữ thời gian còn lại.

Nếu trước khi bóng ra ngoài còn 8 giây thì khi phát bóng lại, offense vẫn có khoảng 8 giây, chứ không tự động được nâng lên 14.

Deflection không làm shot clock reset

Nếu defender chỉ chạm hoặc làm lệch bóng nhưng offense vẫn lấy lại được bóng, shot clock tiếp tục chạy. Chỉ khi defense giành được possession thì mới tính là một possession mới.

Shooter có thể tự bắt offensive rebound không?

Có, nếu cú ném đã chạm vành. Khi shooter tự lấy lại bóng sau khi bóng chạm vành, đó vẫn là offensive rebound và shot clock sẽ về 14 giây.

Nhưng nếu bóng không chạm backboard, vành hoặc một cầu thủ khác, chính người ném không được là người đầu tiên chạm lại bóng. Nếu làm vậy, đó là violation theo Rule No. 10.

Không phải chỉ jump shot chạm vành mới được tính

Khi áp dụng Rule 7 Section IV(d), điều cần nhìn là một live ball từ sân có chạm vành hay không. Vì vậy, trong một pha bóng lộn xộn, bóng không nhất thiết phải đến từ một cú jump shot rõ ràng.

Nếu muốn biết shot clock có reset hay không, hãy nhìn xem bóng có chạm vành và đội nào lấy được bóng ngay sau đó.

Sau khi phát biên, shot clock chạy từ lúc nào?

Sau một tình huống throw-in, shot clock bắt đầu chạy khi bóng được một cầu thủ trên sân chạm hợp lệ. Đồng hồ không chạy từ lúc trọng tài đưa bóng cho người phát biên, và cũng không cần đợi đến khi offense cầm chắc bóng.

Ví dụ offense phát biên với 14 giây. Defender chạm nhẹ vào đường chuyền, sau đó 0,7 giây bóng mới tới tay cầu thủ offense. Khoảng 0,7 giây đó vẫn được tính, vì shot clock đã chạy từ lần chạm hợp lệ đầu tiên.

Khi hiệp chỉ còn 24 giây hoặc ít hơn

Nếu sau khi đổi possession mà game clock chỉ còn 24 giây hoặc ít hơn, shot clock sẽ không chạy. Lý do đơn giản là hiệp đấu sẽ kết thúc trước khi một shot clock 24 giây mới hết.

Tuy nhiên, nếu sau đó xảy ra một tình huống thuộc nhóm phải reset về 14 giây, shot clock vẫn có thể xuất hiện trở lại với 14 giây.

Ví dụ game clock còn 20 giây nên lúc này không có shot clock. Offense ném bóng, bóng chạm vành rồi chính offense bắt được rebound khi game clock còn khoảng 15 giây. Khi đó shot clock có thể được bật lại ở 14 giây.

NBA bắt đầu dùng quy tắc 14 giây từ mùa 2018-19

NBA Board of Governors thông qua thay đổi này vào ngày 21/9/2018, và luật được áp dụng từ preseason 2018 trước mùa giải 2018-19.

Từ thời điểm đó, ba tình huống chính được đưa về 14 giây là offensive rebound sau khi bóng chạm vành, defensive loose-ball foul ngay sau tình huống bóng chạm vành, và bóng ra ngoài ngay sau khi chạm vành nhưng offense vẫn giữ possession.

Finally