Công nghệ tiên tiến nào được sử dụng trong quả bóng chính thức của World Cup 2026?

Quả bóng chính 0 Hz, cấu trúc bốn panel, đường ghép sâu và bề mặt dập nổi. Cảm biến gửi dữ liệu chuyển động của bóng đến hệ thống VAR theo thời gian thực. Phần vỏ được thiết kế để giữ quỹ đạo ổn định hơn và tăng độ bám khi thi đấu trong điều kiện ẩm ướt.

• Cảm biến chuyển động (500 lần mỗi giây): Xác định chuyển động và thời điểm bóng được chơi

• Cấu trúc vỏ (Bốn panel lớn): Kiểm soát hình dạng và vị trí đường ghép

• Đường ghép sâu (Phân bố quanh bề mặt bóng): Tạo lực cản tương đối đồng đều khi bóng bay

• Bề mặt dập nổi (Biểu tượng của ba nước chủ nhà): Tăng độ bám khi sút và rê bóng trong điều kiện ẩm

Cảm biến 500 Hz ghi lại những gì?

Cảm biến bên trong TRIONDA thu thập khoảng 500 mẫu dữ liệu mỗi giây, tương đương một mẫu sau mỗi 2 mili giây. Nó theo dõi gia tốc và những thay đổi nhỏ trong chuyển động ba chiều của bóng.

Khi bóng được sút, chuyền, đánh đầu hoặc đổi hướng sau va chạm, tín hiệu chuyển động thay đổi. Hệ thống sử dụng dữ liệu đó để xác định mốc thời gian bóng được chơi chính xác hơn so với việc chỉ chọn một khung hình từ video.

• Cảm biến ghi được: Gia tốc của bóng; Chuyển động theo ba chiều; Thời điểm xuất hiện thay đổi chuyển động; Các lần chạm hoặc đổi hướng liên tiếp.

• Cảm biến không tự xác định được: Tên cầu thủ vừa chạm bóng; Bóng chạm tay, vai, đầu hay ngực; Cầu thủ có cố ý phạm lỗi hay không; Quyết định cuối cùng của trọng tài.

Cảm biến không quay video và không nhận diện cầu thủ. Dữ liệu từ bóng phải được ghép với hình ảnh và dữ liệu vị trí trên sân trước khi được sử dụng trong một quyết định.

Việt vị được kiểm tra theo ba bước nào?

1.    Cảm biến trong bóng xác định mốc chạm bóng. Hệ thống tìm thời điểm đồng đội chuyền, sút hoặc chạm bóng.

2.    Camera xác định vị trí cầu thủ. Các camera quang học theo dõi bóng và các bộ phận cơ thể liên quan đến luật việt vị.

3.    Phần mềm ghép hai nguồn dữ liệu. Vị trí cầu thủ được kiểm tra tại đúng thời điểm bóng được chơi, sau đó kết quả được chuyển đến tổ trọng tài.

Tại World Cup 2026, mỗi sân vận động sử dụng 16 camera theo dõi quang học. Hệ thống có thể theo dõi tối đa 29 điểm trên cơ thể mỗi cầu thủ khoảng 50 lần mỗi giây và tạo hơn 150 triệu điểm dữ liệu trong một trận.

Các tình huống việt vị vị trí rõ ràng có thể được gửi nhanh đến trọng tài trên sân. Những tình huống phức tạp vẫn cần VAR kiểm tra, chẳng hạn cầu thủ đứng ở vị trí việt vị nhưng không chạm bóng, cản tầm nhìn thủ môn hoặc ảnh hưởng đến khả năng chơi bóng của đối phương.

• Cầu thủ đứng dưới hậu vệ cuối cùng: Mốc chạm bóng và vị trí cơ thể (Hệ thống hỗ trợ, trọng tài xác nhận)

• Cầu thủ việt vị chạm bóng: Cảm biến, camera và video (Tổ trọng tài)

• Cầu thủ việt vị che tầm nhìn thủ môn: Video và hình ảnh ba chiều (VAR và trọng      tài)

• Hậu vệ chủ động chơi bóng: Video tình huống (Trọng tài đánh giá theo luật)

Bốn panel và đường ghép sâu ảnh hưởng đến đường bay ra sao?

TRIONDA được tạo từ bốn panel lớn có hình dạng uốn lượn. Các panel nối với nhau thành một hình tam giác ở giữa bóng, đại diện cho ba nước đồng chủ nhà Canada, Mexico và Hoa Kỳ.

Số panel ít không tự động làm bóng bay chính xác hơn. Hiệu suất còn phụ thuộc vào hình dạng panel, độ tròn của bóng, vị trí đường ghép, áp suất, độ nhám bề mặt, tốc độ sút và độ xoáy.

Điểm đáng chú ý của TRIONDA nằm ở các đường ghép được làm sâu có chủ ý. Theo FIFA, thiết kế này tạo lực cản đủ lớn và phân bố tương đối đồng đều quanh bề mặt, giúp bóng ổn định hơn khi di chuyển trong không khí.

• Độ sâu đường ghép: Thay đổi luồng không khí đi quanh bề mặt

• Vị trí đường ghép: Ảnh hưởng đến mức phân bố lực cản

• Độ tròn: Giúp bóng giữ quỹ đạo ổn định hơn

• Áp suất: Ảnh hưởng đến độ nảy, độ cứng và cảm giác chạm bóng

• Tốc độ và độ xoáy: Quyết định mức cong hoặc dao động của quỹ đạo

FIFA chưa công bố hệ số cản, kết quả hầm gió hoặc tỷ lệ cải thiện độ ổn định của TRIONDA. Vì vậy, chưa có cơ sở để khẳng định bóng ổn định hơn một tỷ lệ phần trăm cụ thể.

Bề mặt dập nổi có hữu ích khi bóng ướt không?

TRIONDA có các biểu tượng lá phong, đại bàng và ngôi sao đại diện cho Canada, Mexico và Hoa Kỳ. Một phần biểu tượng được dập nổi trực tiếp trên bề mặt thay vì chỉ sử dụng hình in phẳng.

Theo FIFA, bề mặt dập nổi giúp tăng độ bám khi cầu thủ sút hoặc rê bóng trong điều kiện ướt và có độ ẩm cao.

Thiết kế này không làm bóng chống trượt hoàn toàn. Khả năng kiểm soát vẫn thay đổi theo lượng nước trên mặt sân, bùn, loại giày, góc tiếp xúc, lực sút và mức độ mài mòn của vỏ bóng.

FIFA chưa công bố tỷ lệ tăng độ bám hoặc dữ liệu riêng về khả năng bắt bóng của thủ môn. Có thể xác nhận mục đích của bề mặt dập nổi, nhưng không thể kết luận rằng nó giúp tăng độ bám 10%, 20% hoặc một tỷ lệ cụ thể khác.

Công nghệ nào nằm trong bóng, công nghệ nào nằm ngoài sân?

Không phải toàn bộ công nghệ được sử dụng cùng TRIONDA đều nằm bên trong quả bóng. Cảm biến 500 Hz là bộ phận của bóng, trong khi camera theo dõi, hệ thống dựng hình ba chiều và công nghệ vạch cầu môn được lắp trong sân vận động.

• Cảm biến 500 Hz (Bên trong TRIONDA): Ghi chuyển động và mốc bóng được chơi

• 16 camera quang học (Quanh sân vận động): Theo dõi vị trí bóng và cầu thủ

• Mô hình cầu thủ ba chiều (Được tạo từ dữ liệu quét và camera): Hỗ trợ xác định bộ phận cơ thể và dựng hình việt vị

• VAR (Phòng điều hành video): Kiểm tra hình ảnh, dữ liệu và tình huống theo luật

• Công nghệ vạch cầu môn (14 camera hướng vào hai khu vực cầu môn): Xác định toàn bộ bóng đã qua vạch hay chưa

Công nghệ vạch cầu môn tại World Cup 2026 không sử dụng dữ liệu từ cảm biến trong bóng. Hệ thống dựa trên 14 camera tốc độ cao và gửi tín hiệu đến đồng hồ của trọng tài trong vòng một giây nếu toàn bộ quả bóng đã vượt qua vạch cầu môn.

Do đó, cảm biến 500 Hz không thay thế VAR, camera việt vị hoặc công nghệ vạch cầu môn. Mỗi hệ thống xử lý một loại dữ liệu khác nhau.

Cảm biến có thể tự bắt lỗi chạm tay không?

Không. Cảm biến chỉ ghi nhận thay đổi trong chuyển động của bóng. Nó không thể tự phân biệt bóng vừa chạm bàn tay, cánh tay, vai, đầu, ngực, hông hoặc một cầu thủ khác.

Khi có tình huống nghi chạm tay, dữ liệu được xử lý theo ba phần:

1.    Cảm biến giúp tìm mốc thời gian bóng đột ngột đổi hướng hoặc tốc độ.

2.    Video cho thấy cầu thủ và bộ phận cơ thể tiếp xúc with bóng.

3.    Trọng tài đánh giá vị trí cánh tay, chuyển động cơ thể và điều kiện xử phạt theo luật.

• Công nghệ có thể hỗ trợ: Tìm thời điểm có khả năng xảy ra tiếp xúc; Chọn đúng đoạn video cần kiểm tra; Ghi nhận bóng đổi tốc độ hoặc hướng; Phát hiện một lần chạm rất nhẹ; Hỗ trợ xác định mốc bóng được chơi.

• Công nghệ không tự quyết định: Bóng có chạm tay hay không; Cầu thủ có cố ý dùng tay hay không; Cánh tay có làm cơ thể lớn hơn bất thường hay không; Va chạm có đủ để thổi phạt hay không; Cầu thủ việt vị có ảnh hưởng đến đối phương hay không.

Một tín hiệu chuyển động mạnh cũng không chứng minh đã xảy ra lỗi chạm tay. Bóng có thể đổi hướng sau khi chạm vai, ngực, chân hoặc nhiều cầu thủ trong một khoảng thời gian rất ngắn.

TRIONDA phải vượt qua những kiểm tra nào?

Các linh kiện điện tử không loại bỏ những yêu cầu cơ bản dành cho bóng thi đấu. Quả bóng hoàn chỉnh vẫn phải đáp ứng Luật 2 của IFAB và các yêu cầu bổ sung trong FIFA Quality Programme.

• Hình dạng: Hình cầu

• Chu  vi: 68–70 cm

• Trọng lượng khi bắt đầu trận: 410–450 g

• Áp suất ở mực nước biển: 0,6–1,1 atmosphere

Quả bóng hoàn chỉnh, bao gồm cảm biến và các bộ phận bên trong, phải nằm trong giới hạn trọng lượng 410–450 g. Bóng sử dụng trong giải đấu chính thức của FIFA cũng phải mang nhãn đạt yêu cầu của FIFA Quality Programme.

FIFA kiểm tra bóng qua bảy nhóm thông số:

1.    Trọng lượng.

2.    Chu vi.

3.    Độ tròn.

4.    Độ nảy.

5.    Khả năng hút nước.

6.    Mức mất áp suất.

7.    Khả năng giữ hình dạng và kích thước sau thử nghiệm.

Để đạt nhãn FIFA Quality Pro, bóng phải vượt qua các giới hạn thử nghiệm nghiêm ngặt hơn cấp FIFA Quality thông thường.

Finally

Khi xem một tình huống gây tranh cãi, có thể tách công nghệ thành bốn phần: cảm biến 500 Hz xác định mốc bóng được chơi; 16 camera xác định vị trí cầu thủ; VAR và trọng tài áp dụng luật; 14 camera vạch cầu môn kiểm tra bóng đã qua vạch hay chưa. Cảm biến không tự bắt việt vị, chạm tay hoặc bàn thắng. Với khả năng thi đấu, bốn panel và đường ghép sâu kiểm soát lực cản quanh bóng, còn bề mặt dập nổi hỗ trợ độ bám khi sân ẩm. Đây là các chức năng đã được FIFA công bố, không phải một “trọng tài tự động” nằm trong quả bóng.

---