Quy định về loạt sút luân lưu trong bóng đá là gì?

 Loạt sút luân lưu được dùng để chọn đội thắng khi trận đấu hoặc cặp đấu kết thúc với tỷ số hòa và điều lệ giải yêu cầu phải phân định thắng thua. Mỗi đội có tối đa 5 lượt đầu, nhưng loạt sút sẽ dừng sớm nếu đội bị dẫn không còn đủ lượt để san bằng. Nếu vẫn hòa sau 5 lượt, hai đội tiếp tục sút từng quả cho đến khi đã thực hiện bằng số lượt và một đội dẫn trước.

Chỉ những cầu thủ đủ điều kiện ở thời điểm trận đấu kết thúc mới được tham gia. Mỗi người phải sút một lần trước khi đồng đội được sút lần thứ hai. Không có đá bồi và bàn thắng trong loạt luân lưu không được cộng vào tỷ số chính thức của trận đấu.

Các mốc cần nhớ

• Khoảng cách sút: 11 m tính từ chấm phạt đền đến đường cầu môn

• Giai đoạn đầu: Tối đa 5 lượt cho mỗi đội

• Số quả tối đa trong 5 lượt đầu: 10 quả

• Dừng sớm: Khi đội bị dẫn không còn đủ lượt để san bằng

• Sau 5 lượt: Hai đội sút từng lượt và phải được so sánh sau cùng số quả

• Tổng số lượt: Không có giới hạn cố định

• Đá bồi: Không được phép

• Thẻ vàng trong trận: Không chuyển sang giai đoạn luân lưu

• Bàn thắng luân lưu: Không cộng vào tỷ số trận đấu

Chấm phạt đền nằm cách điểm giữa hai cột dọc 11 m. Khoảng cách này được dùng cho cả quả phạt đền trong trận và loạt sút luân lưu.

Khi nào phải đá luân lưu?

Một trận hòa chỉ chuyển sang luân lưu khi điều lệ giải yêu cầu phải có đội thắng. Kết quả hòa ở vòng bảng thường được giữ nguyên và mỗi đội nhận điểm theo quy định của giải.

• Vòng bảng: Thường kết thúc với tỷ số hòa

• Trận loại trực tiếp: Có thể đá hiệp phụ rồi mới luân lưu

• Trận loại trực tiếp không có hiệp phụ: Chuyển thẳng sang luân lưu sau thời gian thi đấu chính thức

• Cặp đấu hai lượt: Có thể dùng tổng tỷ số, luật bàn thắng sân khách nếu giải còn áp dụng, hiệp phụ hoặc luân lưu

Luật không bắt buộc mọi trận loại trực tiếp phải đá đủ 30 phút hiệp phụ. Nếu có hiệp phụ, hai hiệp phải có thời lượng bằng nhau và mỗi hiệp không quá 15 phút. Khán giả cần kiểm tra điều lệ riêng của giải để biết trận đấu sẽ đá luân lưu sau 90 phút hay sau hiệp phụ.

Năm lượt đầu được tính thế nào?

Hai đội thực hiện luân phiên. Nếu đội A sút trước, thứ tự sẽ là A1, B1, A2, B2 và tiếp tục như vậy. Đội thắng quyền tung đồng xu lần thứ hai được chọn sút trước hoặc sút sau.

Không cần thực hiện đủ 10 quả nếu kết quả đã được xác định. Trọng tài dừng loạt sút khi số bàn của đội đang dẫn lớn hơn số lượt còn lại của đội đang bị dẫn.

• Tỷ số 3-0 (Mỗi đội đã sút 3 lượt): Dừng ngay vì đội bị dẫn chỉ còn 2 lượt

• Tỷ số 3-1 (Mỗi đội đã sút 3 lượt): Tiếp tục vì đội bị dẫn vẫn có thể hòa 3-3

• Tỷ số 4-2 (Mỗi đội đã sút 4 lượt): Dừng vì đội bị dẫn chỉ còn 1 lượt

• Tỷ số 4-3 (Mỗi đội đã sút 4 lượt): Tiếp tục vì tỷ số vẫn có thể thành 4-4

• Tỷ số 4-4 (Mỗi đội đã sút đủ 5 lượt): Chuyển sang giai đoạn từng lượt

Ví dụ, đội A dẫn 3-0 sau khi hai đội đều đã thực hiện 3 quả. Đội B chỉ còn 2 lượt nên tối đa chỉ có thể đạt 2 bàn. Hai lượt còn lại của mỗi đội không được thực hiện.

Sau 5 lượt, đội nào thắng?

Nếu tỷ số hòa sau 5 lượt, mỗi đội tiếp tục thực hiện một quả. Không đội nào được xác định thắng trước khi hai bên đã sút bằng số lượt.

• Đội A ghi, đội B hỏng: Đội A thắng

• Đội A hỏng, đội B ghi: Đội B thắng

• Cả hai cùng ghi: Tiếp tục lượt sau

• Cả hai cùng hỏng: Tiếp tục lượt sau

Nếu đội A ghi ở lượt thứ 6, đội B vẫn được sút lượt thứ 6. Chỉ khi đội B đá hỏng thì đội A mới thắng. Loạt sút có thể kéo dài qua 11, 15 hoặc nhiều lượt hơn vì luật không đặt giới hạn tổng số quả.

Ai được quyền sút?

Những người được tham gia gồm:

• Cầu thủ đang ở trên sân khi trọng tài kết thúc trận đấu;

• Cầu thủ tạm thời ở ngoài sân vì chấn thương, điều chỉnh trang bị hoặc lý do hợp lệ;

• Thủ môn đang thi đấu;

• Người thay thế hợp lệ cho thủ môn không thể tiếp tục.

Những người không được tham gia gồm cầu thủ đã bị thay ra, cầu thủ dự bị chưa vào sân và cầu thủ đã nhận thẻ đỏ. Việc đội vẫn còn quyền thay người không cho phép huấn luyện viên đưa một cầu thủ dự bị vào chỉ để sút luân lưu.

Mỗi cầu thủ đủ điều kiện phải thực hiện một quả trước khi bất kỳ đồng đội nào được sút lần thứ hai. Nếu đội có 11 người, cả 11 người, bao gồm thủ môn, phải hoàn thành lượt đầu tiên.

Đội tự sắp xếp thứ tự người sút và không phải nộp trước danh sách 5 người cho trọng tài. Sau khi tất cả cầu thủ đã sút một lần, đội được thay đổi thứ tự ở vòng tiếp theo.

Nếu một cầu thủ rời sân và không trở lại đúng lúc đến lượt, trọng tài không phải chờ. Quả của cầu thủ đó được ghi nhận là đá hỏng.

Hai đội lệch quân số xử lý ra sao?

Hai đội phải có cùng số cầu thủ đủ điều kiện. Đội có nhiều người hơn phải loại bớt người khỏi danh sách luân lưu và báo tên, số áo cho trọng tài.

• 11 người và 11 người: Không cần điều chỉnh (11 người mỗi đội)

• 11 người và 10 người: Đội có 11 người loại 1 người (10 người mỗi đội)

• 10 người và 9 người: Đội có 10 người loại 1 người (9 người mỗi đội)

• Một cầu thủ bị thẻ đỏ trong loạt sút: Đối phương cũng loại 1 người (Hai đội tiếp tục với số người bằng nhau)

• Một cầu thủ không phải thủ môn bị chấn thương: Không được thay; đối phương loại 1 người (Hai đội tiếp tục với số người bằng nhau)

Người bị loại để cân bằng quân số không bị xem là nhận thẻ đỏ. Người đó không được sút hoặc bắt luân lưu, trừ trường hợp được dùng để thay thủ môn không thể tiếp tục theo đúng điều kiện của luật.

Có được thay thủ môn?

Thủ môn chỉ được thay theo ngoại lệ nếu không thể tiếp tục vì chấn thương, bệnh hoặc nguyên nhân thực tế khác. Không được thay thủ môn chỉ để đưa một người bắt luân lưu tốt hơn vào sân.

Thủ môn không thể tiếp tục có thể được thay bằng:

• Một cầu thủ đủ điều kiện đang tham gia;

• Một cầu thủ đã bị loại để cân bằng quân số;

• Một cầu thủ dự bị có tên nếu đội chưa dùng hết số lần thay người được phép.

Thủ môn bị thay không được trở lại. Nếu thủ môn cũ đã sút trong vòng hiện tại, người thay thế phải chờ đến vòng tiếp theo mới được thực hiện một quả.

Nếu thủ môn nhận thẻ đỏ, đội không được đưa một cầu thủ dự bị vào theo ngoại lệ chấn thương. Một cầu thủ đủ điều kiện đang tham gia phải đổi vị trí và bắt gôn.

Khung thành và đội sút trước được chọn thế nào?

Trọng tài thường tung đồng xu hai lần:

1.   Lần thứ nhất xác định khung thành dùng cho loạt sút;

2.   Lần thứ hai cho đội thắng quyền chọn sút trước hoặc sút sau.

Đội trưởng không được tự chọn khung thành sau lần tung thứ nhất. Trọng tài thường gán mỗi mặt đồng xu cho một đầu sân trước khi tung.

Trọng tài được bỏ qua việc tung đồng xu chọn khung thành nếu một đầu sân có vấn đề về an toàn, ánh sáng, mặt sân hoặc cầu môn. Khung thành đang dùng cũng có thể được đổi nếu không còn an toàn hoặc không thể tiếp tục sử dụng.

Cầu thủ phải đứng ở đâu?

• Người sút đứng tại chấm phạt đền;

• Thủ môn phòng ngự đứng giữa hai cột dọc;

• Thủ môn cùng đội với người sút đứng ngoài khu vực phạt đền, trên đường cầu môn tại điểm giao với đường giới hạn khu vực phạt đền;

• Các cầu thủ đủ điều kiện còn lại đứng trong vòng tròn giữa sân;

• Cầu thủ dự bị, cầu thủ đã bị thay và người bị loại không được      vào sân.

Một cầu thủ đủ điều kiện được phép đổi vị trí với thủ môn. Việc đổi vị trí phải được trọng tài kiểm soát và người bắt gôn phải mặc trang phục phân biệt.

Một lượt sút hợp lệ cần những gì?

• Bóng phải đứng yên;

• Một phần của bóng phải chạm hoặc nằm nhô trên tâm chấm phạt đền;

• Người sút phải được xác định rõ;

• Chỉ được sút sau hiệu lệnh của trọng tài;

• Bóng phải được đá về phía trước;

• Đánh gót được phép nếu bóng di chuyển về phía trước.

Thủ môn phải đứng giữa hai cột dọc, quay mặt về phía người sút và không được cố tình làm người sút mất tập trung bằng cách kéo dài thời gian, rung lưới, chạm cột dọc hoặc chạm xà ngang.

Khi bóng được đá, ít nhất một phần của một bàn chân thủ môn phải chạm vạch cầu môn, nằm trên đường thẳng đứng của vạch hoặc ở phía sau vạch. Chân còn lại có thể đặt phía trước.

Bóng bật lại có được đá tiếp?

Không. Loạt luân lưu không có đá bồi. Người sút không được cố ý chạm bóng lần thứ hai sau cú đá đầu tiên, kể cả khi bóng bật trở lại từ thủ môn, cột dọc hoặc xà ngang.

Một lượt sút kết thúc khi:

• Bóng dừng chuyển động;

• Bóng ra ngoài sân;

• Trọng tài dừng lượt sút vì có lỗi.

If bóng chạm xà, nảy xuống sân, chạm lưng thủ môn rồi lăn vào lưới khi vẫn còn chuyển động, bàn thắng được công nhận. Cầu thủ không được chạm thêm vào bóng.

Toàn bộ quả bóng phải vượt hoàn toàn qua đường cầu môn, nằm giữa hai cột dọc và dưới xà ngang. Nếu một phần bóng vẫn nằm trên vạch, chưa có bàn thắng.

Thủ môn rời vạch bị xử lý thế nào?

• Thủ môn rời vạch nhưng bóng vẫn vào lưới: Công nhận bàn      thắng

• Thủ môn rời vạch và cản được bóng: Sút lại

• Bóng đi ra ngoài và thủ môn không ảnh hưởng rõ đến người sút: Tính là đá hỏng

• Bóng chạm cột hoặc xà và thủ môn không ảnh hưởng rõ: Tính theo kết quả cú sút

• Thủ môn rời vạch và hành động đó ảnh hưởng rõ đến người sút: Sút lại

Luật không đặt mốc 10 cm hoặc 20 cm để xác định mức độ ảnh hưởng. Trọng tài xem thời điểm thủ môn di chuyển, vị trí bàn chân và tác động thực tế đối với người sút.

Nếu lỗi của thủ môn khiến quả sút phải thực hiện lại, thủ môn được nhắc nhở ở lần vi phạm đầu tiên trong loạt sút. Những lần vi phạm tiếp theo bị phạt thẻ vàng.

Động tác giả nào bị cấm?

Người sút được thay đổi tốc độ khi đang chạy đà. Cầu thủ có thể chạy chậm, tăng tốc, bước ngắn hoặc ngập ngừng khi vẫn tiếp tục di chuyển về phía bóng.

Lỗi xảy ra khi cầu thủ đã hoàn thành đà chạy rồi cố tình dừng lại để giả sút. Trong loạt luân lưu:

• Bàn thắng không được công nhận;

• Lượt sút được tính là hỏng;

• Người sút nhận thẻ vàng.

Nếu thủ môn cũng rời vạch trong cùng tình huống, lỗi giả sút trái luật của người sút vẫn bị xử lý vì đây là hành vi nghiêm trọng hơn.

Chạm bóng hai lần xử lý thế nào?

Luật 2026/27 phân biệt lần chạm thứ hai vô tình với hành động cố ý. Tình huống thường gặp là cầu thủ trượt chân, đá bằng hai chân gần như cùng lúc hoặc bóng chạm chân trụ ngay sau cú đá.

• Vô tình chạm hai lần và bóng vào lưới: Sút lại

• Vô tình chạm hai lần và bóng bị thủ môn cản: Tính là đá hỏng

• Vô tình chạm hai lần và bóng đi ra ngoài: Tính là đá hỏng

• Vô tình chạm hai lần và bóng chạm cột hoặc xà nhưng không      vào:  Tính là đá hỏng

• Cố ý chạm bóng lần thứ hai: Tính là đá hỏng; có thể xử lý kỷ luật nếu có hành vi vi phạm riêng

Ví dụ, cầu thủ đá bằng chân phải nhưng bị trượt, khiến bóng chạm chân trái rồi đi vào lưới. Bàn thắng không được công nhận ngay, nhưng cầu thủ được sút lại vì lần chạm thứ hai là vô tình.

Nếu cú bóng tương tự bị thủ môn cản hoặc đi ra ngoài, lượt sút bị tính là hỏng. Quyền sút lại chỉ áp dụng khi bóng vào lưới sau lần chạm đôi vô tình.

Thẻ vàng và thẻ đỏ tính ra sao?

Thẻ vàng nhận trong thời gian thi đấu không được chuyển sang loạt luân lưu. Thời gian thi đấu gồm hai hiệp chính, thời gian bù giờ và hiệp phụ nếu có.

Ví dụ, một cầu thủ nhận thẻ vàng trong hiệp phụ rồi nhận thêm một thẻ vàng sau khi trận đấu kết thúc sẽ không bị đuổi vì hai thẻ thuộc hai giai đoạn khác nhau. Thẻ sau tiếng còi kết thúc được tính là thẻ đầu tiên của giai đoạn luân lưu.

Nếu cầu thủ nhận hai thẻ vàng trong chính loạt sút, cầu thủ đó bị truất quyền thi đấu. Các thẻ vẫn được ghi vào báo cáo trận đấu và có thể dẫn đến án kỷ luật theo quy định của giải.

Thẻ đỏ không bị xóa khi trận đấu chuyển sang luân lưu. Cầu thủ đã nhận thẻ đỏ không được tham gia. Nếu một cầu thủ bị thẻ đỏ trong loạt sút, đội đối phương phải loại một người để giữ quân số bằng nhau.

Loạt sút vẫn tiếp tục nếu một đội còn dưới 7 người. Mức tối thiểu 7 cầu thủ áp dụng khi trận đấu đang diễn ra, trong khi loạt luân lưu được thực hiện sau khi trận đấu đã kết thúc.

VAR có thể kiểm tra khi nào?

Trong trận đấu sử dụng hệ thống VAR được phê duyệt, tổ video có thể kiểm tra:

• Bóng đã vượt hoàn toàn qua đường cầu môn hay chưa;

• Thủ môn có rời vạch trái luật hay không;

• Người sút có phạm lỗi khi thực hiện hay không;

• Có xảy ra chạm bóng hai lần hay không;

• Cầu thủ xâm nhập sớm có trực tiếp tham gia tình huống tiếp theo hay không;

• Một hành vi đáng nhận thẻ đỏ bị bỏ sót;

• Một thẻ vàng thứ hai rõ ràng bị rút sai và dẫn đến thẻ đỏ;

• Trọng tài có phạt nhầm cầu thủ hay không.

VAR không tự đưa ra quyết định cuối cùng. Trọng tài phải có quyết định ban đầu hoặc đã bỏ sót một sự cố nghiêm trọng, sau đó VAR mới kiểm tra. Trọng tài chính là người giữ quyền quyết định cuối cùng.

Quy định cho phép kiểm tra thẻ đỏ xuất phát từ một thẻ vàng thứ hai rõ ràng bị rút sai được bổ sung trong thay đổi luật 2026/27. VAR không can thiệp chỉ vì trọng tài bỏ sót một lỗi thông thường đáng nhận thẻ vàng thứ hai.

Phạt đền trong trận khác luân lưu ở đâu?

• Khoảng cách: Cả hai đều là 11 m

• Thời điểm: Phạt đền khi trận đấu đang diễn ra; Luân lưu khi trận đấu đã kết thúc

• Mục đích: Phạt đền để xử phạt lỗi của đội phòng ngự; Luân lưu để chọn đội thắng

• Vị trí cầu thủ khác: Phạt đền đứng ngoài khu vực phạt đền, sau chấm và cách chấm ít nhất 9,15 m; Luân lưu các cầu thủ đủ điều kiện đứng trong vòng tròn giữa sân

• Đá bồi: Phạt đền có thể đá tiếp nếu bóng bật từ thủ môn và trận đấu còn diễn ra; Luân lưu không được phép

• Chạm đôi vô tình, bóng vào lưới: Cả hai đều được sút lại

• Chạm đôi vô tình, bóng không vào: Phạt đền tính phạt gián tiếp cho đội phòng ngự; Luân lưu tính là đá hỏng

• Bàn thắng: Phạt đền được cộng vào tỷ số trận đấu; Luân lưu không cộng vào tỷ số trận đấu

• Thứ tự người sút: Phạt đền không có vòng sút bắt buộc; Luân lưu mọi cầu thủ phải sút trước khi có người sút lần hai

Nếu trận đấu hòa 1-1 và đội A thắng luân lưu 4-3, kết quả được ghi là “hòa 1-1, đội A thắng luân lưu 4-3”. Kết quả không được ghi thành 5-4 và bốn quả thành công trong loạt sút không được tính là bàn thắng cá nhân của cầu thủ.

Finally

Khi theo dõi một loạt luân lưu, chỉ cần kiểm tra ba điểm. Thứ nhất, mỗi đội có tối đa 5 lượt đầu và loạt sút dừng ngay khi đội bị dẫn không còn khả năng san bằng. Thứ hai, sau 5 lượt, kết quả chỉ được xác định khi hai đội đã sút bằng số quả. Thứ ba, mọi cầu thủ đủ điều kiện phải sút một lần trước khi có người sút lần hai. Mỗi quả được thực hiện từ 11 m, không có đá bồi. Thủ môn cản bóng khi rời vạch trái luật phải đối mặt with một lượt sút lại, còn chạm đôi vô tình chỉ được sút lại nếu bóng đã vào lưới.

---